Weefselkweek wordt vaak gezien als een versneller binnen de veredeling, maar de impact reikt verder. Ook voor bestaande rassen (buiten Markglory) biedt weefselkweek kansen om versneld stappen te zetten richting een duurzamere teelt. Wie schoon begint, heeft simpelweg een voorsprong: minder ziektedruk, meer grip op de teelt en meer ruimte om verder te verduurzamen.

Met behulp van weefselkweek worden geselecteerde rassen in het laboratorium vermeerderd tot schoon en gezond uitgangsmateriaal: dit noemen we Elite Stock. Deze weefselkweekbollen zijn vrij van virussen en vormen het startpunt voor een teelt met een aanzienlijk lagere virusdruk. Elite Stock is daarmee een vernieuwend én praktisch toepasbaar concept dat juist voor het bestaande sortiment een directe verduurzamingsslag mogelijk maakt, een echte quick win voor de sector.

Het verbindt innovatie met de praktijk en biedt de volledige hyacintensector een concreet instrument om gezonder, schoner en met meer vertrouwen te telen.

In de traditionele hyacintenteelt worden bollen hergebruikt, waardoor ziekten kunnen worden meegenomen naar een volgende teeltcycli. Weefselkweek maakt een eenrichtingsteelt mogelijk: alleen schoon uitgangsmateriaal gaat de teelt in, zonder terugstroom. Door schoon te starten neemt de ziektedruk af en groeit de kans op een vitaal, gezond en residuvrij eindproduct. Hiermee doorbreek je de ziektencyclus.

In 1998 zagen de vaders van Robin en Jan-Karel – samen met een aantal andere telers – dat het hyacintenassortiment verouderde en dat introducties van nieuwe rassen nagenoeg achterwege bleven. De lange doorlooptijd van de veredeling was daar onder andere debet aan: gemiddeld verstrijken er twintig jaar tussen de eerste kruising en de introductie van een nieuw ras.

Robin: “Het is een lang proces met een groot afbreukrisico. Veelbelovende soorten konden pas na minimaal zes jaar voor het eerst kleinschalig getoetst worden in de teelt- en broeipraktijk. Ook het opbouwen van een afzetmarkt kost jaren.”

Jan-Karel vult aan: “We willen een uniek, onderscheidend assortiment dat goed te telen en te broeien is. Met zo min mogelijk gebruik van gewasbescherming. Dat halen we niet met rassen die al tachtig jaar oud zijn: productvernieuwing is noodzakelijk.”

“Er zijn oude hyacintenrassen die het in de afzetmarkt nog steeds goed doen”, legt Stephan uit. “Deze rassen zijn destijds voornamelijk veredeld op geur, kleur en visuele eigenschappen (knopgrootte en dergelijke) maar in mindere mate op de gevoeligheid voor ziek en zeer. Ze hebben de tand des tijds daardoor maar deels doorstaan. We zijn als sector vandaag de dag veel meer gebaat bij rassen die – naast visuele aantrekkelijkheid – weerbaarder zijn en die in de vermeerdering, via weefselkweek, gemakkelijker virusvrij (schoon) te houden zijn. Dat is niet alleen duurzamer, maar ook efficiënter. Als je een teelt schoon begint, kost het minder om die teelt ook schoon te houden.”

De groep telers richtte samen met Hobaho kwekersvereniging Markglory op. Door onder deze vlag samen te werken worden de kosten, het risico en de toekomstige opbrengsten met elkaar gedeeld. Net als de kennis en ervaring die opgedaan wordt. Hobaho tekent voor de veredeling, de eerste vermeerdering en de marketing van de nieuwe rassen. De telers zetten zich in voor het uitvoeren van praktijkproeven en de vermeerdering naar commerciële partijen. De selectie van nieuwe soorten vindt in gezamenlijkheid plaats. Dat gebeurt aan de hand van criteria als virusgevoeligheid, bolkwaliteit, teelteigenschappen en uiteraard nog altijd op uiterlijke kenmerken zoals uniformiteit, kleur, knop en lengte.

Stephan, Product Manager bij Hobaho: “Het verdelen van de taken en het delen van de opgedane kennis en ervaring heeft hyacinttelers in die bijna twintig jaar echt verder gebracht. Door een goede verdeling van het beschikbare uitgangsmateriaal onder onze leden, kunnen we bijvoorbeeld meer en uitgebreidere praktijktesten doen. De openheid waarmee de opgedane kennis vervolgens onderling gedeeld wordt tijdens bijvoorbeeld de keuringen in het veld is goed voor de hele keten.”

Jan-Karel Apeldoorn: “We hebben het zo georganiseerd dat er vanuit alle schakels in de keten voldoende input ingebracht wordt. Deze manier van samenwerken is in mijn optiek de clou. Je kunt in afstemming met elkaar meer praktijkproeven doen en daarvan ook in gezamenlijkheid veel leren. Samen staan we sterk, en maken we veel meer meters.” Hobaho bewaakt de voortgang, waarbij Stephan de spin in het web is. Hij zorgt er onder andere voor dat alle data van de teelt- en broeiproeven verzameld en gecategoriseerd worden. Die informatie is de onderbouwing van de selectiekeuzes die de groep maakt. Arjan is de kennishebber, hij is nauw betrokken bij de veredeling en weet tot in de kleine details hoe de weefselkweek werkt en hoe we ons daarin kunnen verbeteren.”