Naast het kiezen voor soorten die van nature minder gevoelig zijn voor ziekten en plagen, werkt Boltha al vijftien jaar aan het vervolmaken van de systeemteelt die gericht is op het produceren van volledig virusvrij uitgangsmateriaal voor de teelt van de commerciële partijen bollen. Tim: “Voordat uitgangsmateriaal zover is dat het op grote schaal gebruikt kan worden voor de teelt van partijen bollen die verkocht worden aan broeiers of exporteurs, moeten er vier vermeerderingsstadia doorlopen worden. De kern van systeemteelt is dat we in al die fasen schone partijen afleveren.”

Virusvrij in alle fasen
De eerste fase start in een laboratorium waar van één bol duizenden stukjes nieuwe bol gemaakt worden. Tijdens het vermeerderingsproces dat volgt, worden de partijen bollen onderling strikt gescheiden gehouden en continu gemonitord middels het afnemen van PCR-toetsen. Er gaan heel wat jaren overheen voordat er voldoende virusvrij uitgangsmateriaal is vermeerderd voor de grootschalige teelt. Na vijftien jaar investeren, is het zover. Thijs: “In het seizoen van 2025 gaan wij voor het eerst op grote schaal leliebollen telen zonder insecticide te gebruiken.” Tim vult aan: “De data uit de toetsen laten zien dat de partijen nog steeds virusvrij zijn. We zijn er dan ook van overtuigd dat het gaat lukken.” Het is een prachtige mijlpaal, niet alleen voor Boltha, maar ook voor de sector. Tim: “We leveren inmiddels virusvrij uitgangsmateriaal aan tientallen andere bollentelers. Een groot deel van hen is van plan dezelfde koers als ons te varen. Innovatie en verduurzamen vragen om een lange adem en je kunt in dat proces niet altijd een zes gooien. Maar dit soort resultaten maken het leuk en meer dan de moeite waard!”

Boltha is ook een van de koplopers in de bollensector die onder de vlag van Fieldlab Bolsamenwerken met andere telers. Een van de innovaties die daar sectorbreed uitgerold wordt, is de druppelfertigatie. Sjaak: “We geven een groot deel van onze gewassen sinds een aantal jaar water en voedingsstoffen via druppelslangen. We besparen hiermee water en meststoffen: beide worden door de druppelslangen op maat afgegeven aan het gewas. Hierdoor wordt ook de emissie van meststoffen naar het oppervlaktewater tot een minimum beperkt.”

Ook deze innovatie gaat gepaard met het afnemen van veel monsters. Thijs: “We hebben met elkaar gekozen voor grootschalige proeven die uitgevoerd worden door een onafhankelijke, gerenommeerde adviseur die niet verbonden is aan leveranciers van onze sector.”

De monsters geven inzicht in de gezondheid en de behoeften van de bollen op dat moment. Er zijn meerdere seizoenen voor nodig om hieruit conclusies te kunnen trekken. Thijs: “In de bollenteelt zijn we voor een deel afhankelijk van weersomstandigheden. Wind, regen en temperatuur beïnvloeden de groei. We hebben gegevens van meerdere jaren nodig om met zekerheid aan te kunnen geven hoe groot de positieve impact op het milieu is. Of anders gezegd hoeveel water, meststoffen en emissie we besparen. Maar dat druppelfertigatie daaraan bijdraagt, daar zijn we van overtuigd.”

Wie wil innoveren, moet ook nieuwsgierig zijn en alert op nieuwe ontwikkelingen. Twee eigenschappen die in het DNA van Boltha zitten, blijkt. Zo vond Thijs een aantal jaren geleden op YouTube een filmpje van een robot die met behulp van lasertechnieken onkruid wiedt in Amerika. Hij bedacht zich geen moment en nodigde de fabrikant via de mail uit om - als hij ooit naar Europa zou reizen - in Breezand op de koffie te komen. Thijs: “Dat deed hij en tijdens de rondleiding op ons bedrijf gaf hij aan dat de Laserweeder® ook geschikt gemaakt kon worden voor de bollenteelt.”

Denken in oplossingen
Voordat Sjaak, Tim en Thijs hiervoor opdracht konden geven, werkten ze een businesscase uit en vonden zij in de Rabobank en in een aantal andere bedrijven partners (medefinanciers). Tim: “Om de inzet van de Laserweeder® rendabel te maken, moesten we hem ook gaan verhuren. Wij hebben de machine zelf maar een tiental weken per jaar nodig.” Dus richtten de broers samen met een vriend van hen, Joop Bontje een apart bedrijf op. Joop is operationeel verantwoordelijk voor dat bedrijf en zorgt ervoor dat de Laserweeder® jaarlijks zo veel mogelijk draaiuren maakt. Sjaak: “Op dit moment staat de Laserweeder® in Spanje. Joop is daar ook om - vanuit zijn kennis en ervaring - de teler daar te begeleiden bij de inzet van ervan.” Tim vult aan: ‘Ik ben er best trots op dat we als gewone bollentelers uit Noord-Holland op deze manier de agrarische sector in Europa kunnen helpen verduurzamen.”

Ook in de verwerking van de bollen, heeft robotisering bij Boltha zijn intrede gedaan. Thijs: “Ons machinepark is up-to-date en we volgen nieuwe ontwikkelingen op de voet. Vroeger was werken in de bollen zwaar fysiek werk. Tegenwoordig is dat echt anders. Het enige team dat bij ons groeit is de Technische Dienst.”

Samen met de directe omgeving
Dit verhaal delen Sjaak, Tim en Thijs ook regelmatig met hun directe omgeving. Sjaak: “Wij vinden het belangrijk om met omwonenden en de lokale politiek te delen waar we mee bezig zijn, hoe we werken en wat onze plannen voor de toekomst zijn. We organiseren open dagen, rondleidingen en ieder jaar in het weekend van moederdag een tulpen drive-thru. Het vergroot het wederzijds begrip en betrokkenheid.” “Bovendien is het ontzettend leuk om te laten zien waar wij iedere dag met veel zoveel plezier en enthousiasme aan werken” besluit Tim.